Báikenamat ja almmolaš gielat Norggas

Dát artihkal gávdno maiddái dárogillii, geahča Stadnamn og rettskriving.

Dárogiela riektačállimis leat guokte čállingiela main leat guokte riektačállinnjuolggadusa; girjedárogiella ja ođđadárogiella. Dasa lassin leat guovllolaš dahje unnitlohkogielat, sámegiella (máttasámegiella, julevsámegiella, davvisámegiella) ja kvenagiella.

Dárogiella

Ovddeš normerennjuolggadusat báikenamaide, 1912 rájes gitta 1957 rádjai, mearridedje ahte ođđadárogiela riektačállin (riikagiela riektačállin) galggai čuvvojuvvot. Ovdamearkka dihte galggai čállit -vatn ja -skjer miehtá riikka, vaikko daddjojuvvui /vann/ ja /skjær/.

Otná njuolggadusain leat girjedárogiella ja ođđadárogiella ovtta dásis. Váldonjuolggadus lea ahte vuođđun galgá leat báikkálaš árbejuvvon dadjanvuohki.

Báikenamain ii earut gaskal girjedárogiela ja ođđadárogiela. Jávrenama Mjøvann Skien gielddas galgá ovdamearkka dihte čállit nie sihke girjedárogillii ođđadárogillii, ja Botsvatn ja Kaldsvatn Bykle gielddas galgá fas čállit -vatn.

Máŋggagielat guovllut

Báikenammalága § 11 nuppi lađđasis daddjojuvvo ahte máŋggagielat guovlluin galget sámi ja kvena namat leat almmolaš anus dalle go geavahuvvojit olbmuid gaskkas geat ásset bissovaččat dahje geain lea ealáhuslaš čanastupmi báikái. Galget geavahuvvot kárttain, šilttain, registariin, ovttas vejolaš dárogiel namain.

§ 4 nammalága njuolggadusain čilge davvisámegiela, julevsámegiela ja máttasámegiela riektačállima geográfalaš viidodaga.

Sámegiela hálddašanguovlu

Sámegiela hálddašanguovlluin galgá namaid vurrolasvuohta leat sámegiella, dárogiella, kvenagiella.

Sámegiela hálddašanguvlui gullet njeallje davimus fylkkagieldda ja gielddat (gielddat fylkkaid mielde dás čájehuvvon):

Finnmark – Finnmárku – Finmarkku:
Deatnu – Tana, Guovdageaidnu – Kautokeino, Kárášjohka – Karasjok, Porsanger – Porsáŋgu – Porsanki, Unjárga – Nesseby

Troms – Romsa – Tromssa:
Dielddanuorri – Tjeldsund, Gáivuotna – Kåfjord – Kaivuono, Loabák – Lavangen

Nordland – Nordlánnda – Nordlánda – Nordlaante:
Aarborte – Hattfjelldal, Hábmer – Hamarøy

Trøndelag – Trööndelage:
Raarvihke – Røyrvik, Rosse - Røros, Snåase – Snåsa

Máŋggagielat fylkka- ja gielddanamat

Nordland – Nordlánnda – Nordlánda – Nordlaante lea njealljegielat namma. Troms – Romsa – Tromssa ja Finnmark – Finnmárku – Finmarkku leat golmmagielat nammat, ja de Trøndelag – Trööndelage ja Innlandet – Sisdajve fas guovttegielat namma.

Gielddat main leat guovttegielat namat:

Vihtta gieldda Finnmárkkus: Deatnu – Tana , Guovdageaidnu – Kautokeino, Hammerfest – Hámmerfeasta, Kárášjohka – Karasjok, Unjárga – Nesseby

Njeallje gieldda Romssas: Dielddanuorri – Tjeldsund, Harstad – Hárstták, Loabák – Lavangen, Gratangen – Rivtták

Gávcci gieldda Norlánddas: Aarborte – Hattfjelldal, Evenes – Evenášši, Fauske – Fuossko, Hábmer – Hamarøy, Rana – Raane, Sortland – Suortá, Steigen - Stájggo, Sørfold – Fuoldá

Čieža gieldda Trøndelágas: Levanger – Levanke , Namsos – Nåavmesjenjaelmie, Raarvihke – Røyrvik, Rosse – Røros, Snåase – Snåsa, Steinkjer – Stïentje, Trondheim – Tråante

Gielddat main leat golmmagielat namat:

Vihtta gieldda Romssas ja Finnmárkkus: Gáivuotna – Kåfjord – Kaivuono, Lyngen – Ivgu – Yykeä, Nordreisa – Ráisa – Raisi, Porsanger – Porsáŋgu – Porsanki, Storfjord – Omasvuotna – Omasvuono

Dan geažil go sámegiella ja kvenagiella leat kasusgielat, de galgá geavahit genitivhámi báikenamas go fylkka ja gieldda namahus (funkšuvdnalasahus) lea mielde.

Máŋggagielat fylkka- gielddanamain, de sámegielnamma čuožžu ovddemus gielddain mat leat mielde sámegiela hálddašanguovllus, earret Porsáŋggu gielddas, geahča bajábealde. Máŋggagielat fylkka- ja gielddanamat: